İlke şeması, çeşitli alanlarda temel kavramları görsel olarak düzenlemek için kullanılan bir yapılandırmadır. Tasarım dünyasında, bu şemalar, estetik ve işlevselliği artıran ana prensipleri ifade ederken; organizasyon yapılarında ise, hiyerarşiyi ve ilişkileri net bir biçimde ortaya koyar. Bu iki kullanım biçimi, hem yaratıcı süreçleri hem de kurumsal yapıları anlamak adına kritik öneme sahiptir.
İlke şeması terimi, iki farklı bağlamda kullanılabilir:
Temel tasarım ilkeleri: Tasarımın doğru ve etkili bir şekilde yapılması için dikkat edilmesi gereken prensiplerdir. Bu ilkeler arasında denge, hiyerarşi, örüntü, ritim, boşluk, orantı, vurgu, hareket ve uyum gibi unsurlar bulunur.
Organizasyon şeması: Kuruluşlarda kimin kime bağlı olarak çalıştığını ve hiyerarşiyi gösteren şematik görsel ifadelerdir. Bu şemalar, departmanlar, bunların ilişkileri, yetki dağılımı gibi bilgileri içerir.